Więcej najemców skorzysta z dopłaty do czynszu w programie Mieszkanie na Start

Z dopłaty do czynszu w ramach Mieszkania na Start będą mogli skorzystać najemcy, którym gmina zapewni dach nad głową w mieszkaniach najętych od prywatnych inwestorów. 28 lipca 2020 r. rząd zdecydował o skierowaniu do Sejmu projektu ustawy w tej sprawie.

Dopłata do czynszu to nie tylko pomoc dla najemców, dla których płacenie rynkowego czynszu najmu wymaga zbyt dużych wyrzeczeń. Program Mieszkanie na Start ma też zachęcić inwestorów, w tym prywatnych, do budowania dostępnych cenowo mieszkań na wynajem we współpracy z samorządami.

Co ważne, dopłatą do czynszu mogą być objęte tylko mieszkania nowe, a ściślej – zasiedlone po raz pierwszy w okresie 24 miesięcy od dnia zakończenia inwestycji mieszkaniowej.

Dopłata do czynszu obejmie więcej mieszkań

Obecnie z dopłaty do czynszu w ramach Mieszkania na Start korzystają najemcy mieszkań budowanych przez towarzystwa budownictwa społecznego (TBS) oraz przez spółkę PFR Nieruchomości, która realizuje rynkową część rządowego programu mieszkaniowego.  Jednak wiele wskazuje na to, że grono beneficjentów będzie poszerzone. Rząd przyjął przygotowany przez  Ministerstwo Rozwoju projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa.

Ustawa wprowadzi m.in. kilka zmian do programu Mieszkanie na Start. Po dopłatę do czynszu będą mogli sięgnąć także najemcy mieszkań, które powstaną w wyniku remontu lub przebudowy budynku mieszkalnego w obszarze rewitalizacji (w ramach gminnego programu rewitalizacji) oraz w obszarze działań gminnego programu służącego „wyprowadzaniu obszaru zdegradowanego ze stanu kryzysowego”. W tym drugim przypadku nie byłoby konieczności uchwalania gminnego programu rewitalizacji.

To nie wszystko. Ministerstwo liczy, że zmiany w programie Mieszkanie na Start skłonią gminy do wykorzystywania mieszkań czynszowych budowanych przez prywatnych inwestorów.

Już teraz – zgodnie z art. 20 ustawy o ochronie praw lokatorów – gminy mogą najmować mieszkania od prywatnych właścicieli i podnajmować je gospodarstwom domowym mającym niski dochód. Od podnajemców gmina może pobierać czynsz niższy niż ten, który sama płaci właścicielowi lokalu. Problem w tym, że wynajmowane na takich zasadach mieszkania wchodzą w skład mieszkaniowego zasobu gminy. W praktyce to oznacza, że np. umowy z najemcami muszą być zawierane na czas nieoznaczony. Ponadto najemcy nie mogą skorzystać z dopłaty do czynszu w programie Mieszkanie na Start.

Dopłata do czynszu dla podnajemców

Poprawki zaproponowane przez Ministerstwo Rozwoju umożliwią gminom najem mieszkań od prywatnych inwestorów na zasadach, które będą korzystne dla wszystkich:

  • dla inwestorów, bo będą mogli wynająć gminie na zasadach rynkowych część lub wszystkie nowe mieszkania; oczywiście wybudowane (kupione np. przez fundusz z myślą o wynajmie) na zasadach programu Mieszkanie na Start;
  • dla gmin, bo będą mogły na zasadach rynkowych podnająć te mieszkania mieszkańcom, których zainteresuje taka oferta; w tym przypadku gmina przeprowadzałaby nabór podnajemców w oparciu o uchwalone przez nią kryteria; mieszkania nie wchodziłby w skład mieszkaniowego zasobu gminy, co oznaczałoby m.in. możliwość zawarcia umowy najmu instytucjonalnego.
  • dla najemców, bo płaciliby wprawdzie czynsz rynkowy (nawet taki sam, jaki gmina płaciłaby wynajmującemu), ale równocześnie mogliby skorzystać nawet przez 15 lat z dopłaty do czynszu w programie Mieszkanie na Start; najemcy nie musieliby wykazywać zdolności czynszowej, bo ryzyko bieżącego pokrywania opłat czynszowych w całości przejmowałaby gmina (jako bezpośredni najemca); rada gmina mogłaby uchwałą zezwolić na pobieranie od najemców czynszu w niższej wysokości.

Proponowane przez Ministerstwo Rozwoju zmiany zasad wypłaty dopłat do czynszu w programie Mieszkanie na Start miałyby zacząć obowiązywać po 14 dniach od opublikowania ustawy „o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa” w Dzienniku Ustaw. Dodajmy, że celem przyjętego przez rząd projektu jest poprawienie dostępności mieszkań na wynajem dla osób o niskich dochodach. Projekt zakłada też m.in. zwiększenie pomocy finansowej dla gmin budujących czynszówki.

Dopłata do czynszu w 7 gminach

Do tej pory do programu Mieszkanie na Start przystąpiło 7 gmin: Biała Podlaska, Wałbrzych, Kępno, Gdynia, Kępice, Toruń oraz Konin. W pierwszych czterech, mieszkania na wynajem wybudowała spółka PFR Nieruchomości.

W Białej Podlaskiej dopłatę do czynszu dostaje obecnie 157 ze 186 rodzin, zaś w Wałbrzychu 57 ze 192. Także w Kępnie z dopłat w programie Mieszkanie na Start korzysta większość najemców – 25 na 36 rodzin. Wkrótce dołączą do nich najemcy w Gdyni i Kępicach, gdzie wręczane są właśnie klucze do mieszkań. Do tej pory najniższa dopłata wynosiła nieco ponad 100 zł, a najwyższa sięgała niemal 420 zł miesięcznie.

Maksymalna dopłata do czynszu* dla gospodarstw domowych:

Biała Podlaska Wałbrzych Kępno Kępice Gdynia
1-osobowego 108,39 115,89 122,52 150,66 164,30
2-osobowego 189,69 202,81 214,41 263,66 287,52
3-osobowego 270,98 289,72 306,30 376,65 410,74
4-osobowego 352,27 376,64 398,19 489,64 533,96
5-osobowego 433,57 463,56 490,08 602,64 657,18
6-osobowego 514,86 550,48 581,97 715,63 780,40

*W różnych miastach dopłaty mają różną wysokość, bo zależy ona od wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1 m kw. powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych.

Kalkulator dopłat

Dopłata: